Stęršfręšingar uggandi yfir žróun gervigreindar Žann 6. október birti fyrirtękiš OpenAI 722 handrit sem innihalda alls 372 stęršfręšilausnir. Įšur hafši fyrirtękiš sagt ķ september aš gervigreind hefši fundiš lausn į Navier Stokes-jöfnunum sem eru eitt af sjö žśsaldarvandamįlunum (Millennium prize problems) sem eru einhver flóknustu óleystu višfangsefni stęršfręšinnar.OpenAI segir aš meš birtingu lausnanna hafi miklar framfarir oršiš ķ rannsóknum į Riemann-tilgįtunni sem oft hefur veriš talaš um sem hinn heilaga gral stęršfręšinnar.Siguršur Freyr Hafstein, prófessor ķ stęršfręši viš Hįskóla Ķslands, segir aš miklar umręšur hafi skapast innan fręšigreinarinnar um žróun gervigreindar og hvernig hśn muni hafa įhrif į stęršfręši ķ framtķšinni. Hvaš eru Navier Stokes jöfnurnar Ķ einföldu mįli lżsir Navier-Stokes jafnan hreyfingu seigfljótandi vökva; hvernig loft fer utan um Formślu 1-bķl eša hvernig blóš rennur ķ gegnum hjartaš.Jafnan er samansafn hlutafleišujafna (jöfnur žar sem hlutafleišur af óžekktu falli koma fyrir). Hśn er kennd viš Claude-Louis Navier og George Gabriel Stokes sem žróušu jöfnuna frį 1822 til 1850.Einni spurningunni hefur veriš ósvaraš ķ Navier-Stokes jöfnunni. Hvaš gerist ķ flęšinu žegar žś bętir ókyrrš inn ķ jöfnuna?Stęršfręšingar hafa reynt aš leysa žetta ķ um 200 įr. Cambridge-stofnunin Clay Mathematics hefur bošiš hverjum žeim sem nęr aš leysa sjö mikilvęgustu óleystu stęršfręšijöfnurnar, svokölluš žśsaldarvandamįl, milljón dollara ķ veršlaun. Navier-Stokes jafnan er eitt af žeim žśsaldarvandamįlum.Eftir aš OpenAI gaf śt yfirlżsingu um aš gervigreindin žeirra hefši leyst Navier-Stokes vandamįliš afžakkaši fyrirtękiš veršlaunin frį Clay Mathematics.Vert er aš nefna ķ žessu samhengi aš enn į eftir aš skera śr hvort gervigreindin eigi heišurinn af žvķ aš hafa leyst žetta verkefni. Stęršfręšingurinn Tristan Buckmaster hefur haldiš žvķ fram aš rannsóknum hans hafi veriš lekiš til OpenAi en fyrirtękiš hefur žvertekiš fyrir žaš.Siguršur segir aš žrįtt fyrir aš OpenAI hafi birt lausnir sķnar sé žó ekki öll sagan sögš. Žaš muni taka žó nokkurn tķma aš sannreyna žęr.,,Ašalmįliš er aš žaš er svolķtiš hęttulegt aš birta svona mikiš af nišurstöšum ķ einu, af žvķ aš žaš tekur įr eša įratugi aš fara ķ gegnum allar žessar nišurstöšur og athuga hvort sannanirnar séu réttar," segir Siguršur.Almennt ef stęršfręšingur sannar setningu og birtir žį sönnun sé sį hinn sami aš leggja oršspor sitt aš veši.,,En aš henda hundrušum fram ķ einu, žaš er svolķtiš bratt," segir hann.Stofnaš til vikulegra umręšufundaSiguršur segir aš mikil umręša hafi sprottiš upp mešal stęršfręšinga hér į landi eftir aš OpenAI birti nišurstöšur sķnar og aš til standi aš stofna til fundar einu sinni ķ viku.,,Og ręša žessi mįl og žróunina," segir Siguršur sem telur tķšindin bęši spennandi og ógnvekjandi.,,Mašur hlustar į ašra og žaš sem er veriš aš tala um. Sumir eru svolķtiš hręddir, aš žetta sé einhvern veginn of mikiš og jafnvel veriš aš skemma stęršfręšina fyrir stęršfręšingum," segir Siguršur sem žó ekki alveg svo svartsżnn.,,Žaš mun allavega mikiš breytast," segir hann.Gervigreindin meš alla žekkingu į einum staš,,Eins og ég sé žetta, žį er stóri kosturinn sem gervigreindin hefur fram yfir nokkra manneskju er aš hśn er bśin aš lesa allan ,,literatśrinn"," segir Siguršur og tekur fram aš oft įšur žegar nżjar lausnir hafi veriš settar fram ķ stęršfręši hafi sķšar komiš ķ ljós aš žęr hefšu žegar veriš lagšar fram. Gervigreindin hafi žó allar upplżsingar sķnar į reišum höndum.,,Žetta er allt komiš inn ķ gervigreindina," segir Siguršur en eitt sem einkenni žęr sannanir sem gervigreindin hefur sett fram, og bśiš sé aš sannreyna, sé aš žęr tengi saman fręšasviš sem hafi įšur ekki veriš talin tengd.,,En hśn kannski hjįlpar okkur žį lķka og viš getum žį spurt spurninga ķ staš žess aš vera aš fletta ķ gegnum bękur," segir Siguršur.,,Ef gervigreindin er komin svo fram śr okkur aš hśn bęši bżr til nišurstöšurnar og er betri ķ aš tślka žęr fyrir okkur žį er nś lķtil įstęša fyrir okkur aš vera til einhvern veginn."Sjįlfur segist hann eiga aušveldara meš aš leita aš upplżsingum, til dęmis į Google, žar sem nś er žar notuš gervigreind frekar en eldri tegund af leitarvél.,,Ķ staš žess aš mašur hitti į nįkvęmlega réttan frasa og fįi žį réttu sķšuna žį getur mašur spurt almennra spurninga og hśn sjįlf greinir sķšurnar og finnur śt žaš sem skiptir mįli fyrir mann," segir Siguršur sem sér fyrir sér aš žessu verši eins hįttaš ķ stęršfręši.,,Aš mašur geti spurt spurninga og hśn finnur eitthvaš ķ eldgamalli grein samantekiš og getur hjįlpaš manni įfram," segir Siguršur. ,,Žetta mun örugglega hjįlpa okkur lķka."Ašspuršur hvort ekki verši įfram žörf į stęršfręšingum til žess aš tślka svör gervigreindarinnar žrįtt fyrir aš hśn taki fram śr mannkyninu vonar Siguršur aš svo verši.,,Viš skulum allavega vona žaš," segir hann. ,,Ef gervigreindin er komin svo fram śr okkur aš hśn bęši bżr til nišurstöšurnar og er betri ķ aš tślka žęr fyrir okkur žį er nś lķtil įstęša fyrir okkur aš vera til einhvern veginn."Siguršur segir aš mismunandi skošanir séu mešal stęršfręšinga ķ dag į žessari žróun. Sjįlfur segist hann žeirrar skošunar aš bķša verši eftir frekari nišurstöšum įšur en hęgt er aš draga įlyktanir um žaš hvort gervigreindin sé aš umbylta fręšigreininni eša ekki.,,Žaš er bśiš aš setja fram žessar sannanir en žaš sem į eftir aš gera er aš ganga śr skugga um aš žetta sé virkilega allt rétt," segir hann.Sem dęmi bendir Siguršur į aš mikiš vanti upp į skilning į žvķ hvernig gervigreindin komst aš sķnum nišurstöšum og hvernig žęr voru svo sannašar. Til žess aš sanna žęr setningar sem gervigreindin hefur lagt fram séu žęr fęršar inn ķ Lean sem er forritunarmįl og sönnunarforrit (e. proof assistant) sem er hannaš til žess aš kóša, athuga og sanna stęršfręšilegar setningar.,,Gervigreindin setur sönnunina fram į einhvers konar mannamįli en til žess aš ganga śr skugga um aš žetta sé rétt hjį henni žį hefur hśn sjįlf žżtt žetta," segir Siguršur sem telur Lean vissulega góša leiš til žess aš fęra sönnur fyrir stęršfręšisetningum.,,Aftur į móti er mjög erfitt aš flytja vandamįliš śr mannamįli yfir ķ Lean og žess vegna hefur gervigreindin veriš notuš til žess aš gera žaš sjįlf lķka," segir Siguršur.,,Žaš žarf aš ganga śr skugga um žaš aš žaš sem stendur ķ žessu rökfręšimįli sé virkilega fullyršingin sem sett var fram į mannamįli."Langur tķmi žangaš til allt veršur stašfestSiguršur nefnir aš žegar settar voru fram sannanir fyrir Navier Stokes-jöfnunum hafi sś sönnun tališ alls um 160 blašsķšur af virkilega torskiljanlegu efni.,,Žeir sem žekkja žaš aš lesa stęršfręši vita aš žetta er ekki eins og aš lesa venjulega bók heldur žarf aš lesa žetta lķnu fyrir lķnu og fara ķ gegnum hvert skref og velta žvķ virkilega fyrir sér hvort žetta sé alveg öruggt," segir hann.,,Žetta er ekkert sem žś lest į viku eša mįnuši, žetta er eitthvaš, ef žaš į aš fara almennilega ķ gegnum žetta, žaš er įralöng vinna," segir Siguršur sem telur aš enn sé margt į huldu varšandi afrek gervigreindarinnar.,,Bķšum ašeins og sjįum hvort žaš séu nś fleiri göt ķ žessu en sett eru fram nśna," segir hann.Hins vegar hafi gervigreindin žróast virkilega hratt sķšustu įr og sem dęmi mį taka aš ekki er langt sķšan gervigreindin gat ekki leyst einföld stęršfręšidęmi. Žaš sé žvķ stórt stökk aš fara žašan yfir ķ aš leysa žśsaldarvandamįl.,,Žaš finnst okkur pķnkulķtiš óhugnanlegt."Siguršur segir aš yfirleitt žegar nż tękni kemur fram į sjónarsvišiš sé įkvešinn fasi žar sem tališ er aš hśn verši allra meina bót. ,,En sķšan įttum viš okkur į žvķ į einhverju stigi aš žaš eru takmörk," segir Siguršur.,,Viš erum ekki enn žį komin į endann, viš vitum ekki hvar žetta endar eša hvort žetta endi. Žaš er kannski žaš sem er svolķtiš óhugnalegt," segir hann. Birt: 18.10.2026 17:27 Heimild: RŚV Opna frumheimild < Aftur ķ fyrirsagnir
|